PL EN

EDUKACJA - TECHNIKA - INFORMATYKA

EDUCATION – TECHNOLOGY – COMPUTER SCIENCE

ISSN: 2080-9069 | ONLINE ISSN: 2450-9221

Nr 3/29/2019

Name: file. 001 ETI_No_3_29_Strona tytułowa_Title page
Size: 67,9 KB
Format: PDF

Name: .002 ETI_No_3_29_Editorial office
Size: 157 KB 
Format: PDF

Name: .003 ETI_No_3_29_Spis treści_pl
Size: 257 KB
Format: PDF
Licence: CC BY-SA 4.0

Name: .004 ETI_No_3_29_Contents_eng
Size: 271 KB
Format: PDF
Licence: CC BY-SA 4.0

Name: .005 ETI_No_3_29_Od redakcji
Size: 159 KB
Format: PDF
Licence: CC BY-SA 4.0

Name: .006 ETI_No_3_29_Editorial
Size: 171 KB
Format: PDF
Licence: CC BY-SA 4.0

MAGDALENA BARABAS
ORCID: 0000-0002-2013-7245, doktor, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Wydział Pedagogiki i Psychologii, Instytut Pedagogiki, Zakład Teorii Wychowania, Polska


Streszczenie

Wielość zagrożeń współczesnego świata dla rozwoju dzieci i młodzieży stanowi źródło wielu różnorakich kryzysów. Szczególnym wyzwaniem w dzisiejszym świecie staje się pogłębiający się zanik autorytetów. Procesowi temu towarzyszy jednocześnie generowanie w życiu publicznym wielu idoli, celebrytów, znawców mających istotny wpływ na kształtowanie się osobowości młodych ludzi. Warto zauważyć, że niestety dość często bezzasadnie aspirują oni do roli autorytetów i interpretatorów rzeczywistości. Artykuł stanowi pewną próbę zwrócenia uwagi na problematykę autorytetów w życiu dzisiejszej młodzieży.

Słowa kluczowe: autorytet, idol, wychowanie

 
Abstract

The multitude of threats to the development of children and young people in the modern world is a source of many crises. A particular challenge in today’s world is the deepening decline of authority figures. At the same time, this process is being accompanied by the generation of many idols and celebrities in public life, who have a significant impact on the formation of the personality of young people. It is worth noting that, unfortunately, quite often they unreasonably aspire to the role of authorities and interpreters of reality. The paper is an attempt to draw attention to the problem of authority figures in the lives of today’s youngsters.

Keywords: authority figure, idol, education


Name: 001 ETI_No_3_29_Autorytety w życiu
Size: 249 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

ANNA ŚNIEGULSKA
ORCID: 0000-0002-2864-257X, doktor, Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Pedagogiczny, Zakład Pedagogiki Ogólnej i Metodologii Badań Edukacyjnych, Polska


Streszczenie

Szkoła, zaraz po rodzinie, stanowi istotne środowisko rozwoju młodego człowieka i kształtowania jego osobowości. W niej winien on zdobywać wiedzę i doskonalić umiejętności, nabywać postawy i system wartości. To także miejsce, gdzie powinien uczyć się współpracy i współdziałania z innymi, rozwijać swoje pasje oraz zainteresowania, jak też kreatywność, umiejętność samodzielnego myślenia i działania. Od wielu lat sygnalizuje się jednak, że szkoła nie spełnia swoich funkcji i zadań. Zwraca się uwagę na przeładowane programy nauczania, preferowanie przez szkołę funkcji kształcącej czy nadmiar tradycyjnych metod nauczania. W konsekwencji szkoła nie spełnia oczekiwań uczniów, nauczycieli, a także rodziców, którzy coraz częściej artykułują swoje niezadowolenie co do jakości edukacji szkolnej ich dzieci. Problematyce tej poświęcone zostało niniejsze opracowanie, w którym zastanowimy się nad tym, jak rodzice widzą szkołę, jakie zastrzeżenia formułują pod jej adresem i gdzie upatrują głównych przyczyn jej niedomagań.

Słowa kluczowe: edukacja szkolna, krytyka szkoły, rodzice, pomoc w nauce, reformowanie szkoły

 
Abstract

School, following a family, is a significant environment for the development of a youth and shaping their personality. It is in a family where a young person should acquire knowledge and improve skills, gain attitudes and the system of values. It is also a place where they should learn collaboration and cooperation with others, develop their passions and interests, as well as creativity and the ability to think and act independently. Nevertheless, for several years it has been pinpointed what school does not fulfil its functions and tasks. Attention is drawn to the fact that school curriculum is overloaded, that the preferred school function is the transmission of knowledge and academic skills, or that there are too many traditional methods of teaching. As a consequence, school does not meet the expectations of students, teachers, and parents who more and more often express their dissatisfaction with the quality of their children’s school education. These issues are the subject matter of the present study in which the parents’ views on school, their objections towards it and the main reasons for school weakness, according to the parents, will be discussed.

Keywords: school education, school critics, parents, help with studying, school reform


Name: 002 ETI_No_3_29_Edukacja szkolna
Size: 304 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

MARLENA ZABORNIAK
ORCID: 0000-0002-8173-9792, doktor inżynier, Akademia Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej w Warszawie; Zespół Szkół nr 18 w Warszawie, Polska


Streszczenie

W artykule przedstawiono istotę zrównoważonego rozwoju oraz osiem współczesnych zagrożeń zrównoważonego rozwoju edukacji w odniesieniu do dyrektorów polskich szkół. We wnioskach natomiast wskazano na niebywałą rolę dyrektorów polskich szkół w rozwoju świadomości obecnych oraz przyszłych pokoleń na temat zrównoważonego rozwoju w bardzo zmiennym zglobalizowanym świecie. Artykuł skłania do refleksji nad „naszą wspólną przyszłością”.

Słowa kluczowe: zrównoważony rozwój, zrównoważony rozwój edukacyjny, przywództwo edukacyjne, dzielenie się przywództwem, gospodarka, środowisko, społeczeństwo, edukacja, dyrektor szkoły

 
Abstract

The article presents an essence of Sustainable Development along with eight typical threats to its application in Education and with reference to head teachers in Polish schools. In the conclusions it has been pointed out how crucial their role is in creating awareness among current and future generations – about Sustainable Development in very unstable, globalized world. The article encourages to reflect on “Our Common Future”.

Keywords: sustainable development, sustainable educational development, educational leadership, leadership sharing, economy, environment, society, education, school head, head teacher, school director, principal, headmaster


Name: 003 ETI_No_3_29_Zagrożenia zrównoważonego
Size: 266 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

ANNA DUDAK
ORCID: 0000-0002-7491-2980, doktor habilitowany, profesor UMCS, Uniwersytet Marii Curie- -Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Pedagogiki i Psychologii UMCS, Instytut Pedagogiki, Zakład Pedagogiki Pracy i Andragogiki, Polska


Streszczenie

W niniejszym artykule zostały zaprezentowane teoretyczne rozważania dotyczące sytuacji kobiet i mężczyzn na rynku pracy w kontekście stereotypowej oceny zawodów. Przedstawiono kwestie odnoszą się do przeobrażeń w pełnieniu ról zawodowych, zróżnicowania na rynku pracy ze względu na pełnione przez kobiety i mężczyzn role i zadania. Zwrócono również uwagę na kwestie funkcjonowania mężczyzn w zawodach sfeminizowanych oraz kobiet w zdominowanych przez mężczyzn profesjach.

Słowa kluczowe: rynek pracy, stereotyp płci, feminizacja i maskulinizacja zawodu

 
Abstract

The article offers a theoretical discussion about the situation of men and women on the labor market in the context of stereotypical opinions about male and female professions. It focuses on the changing attitudes towards professional roles as well as on the characteristics of the labor market as far as the division into male and female roles is concerned. The article also addresses the issue of men in feminized professions and of women in jobs dominated by men.

Keywords: labor market, gender stereotypes, feminization and masculinization of professions


Name: 004 ETI_No_3_29_Rynek pracy
Size: 246 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

ANDRZEJ CHUDNICKI
ORCID: 0000-0002-4707-0060, doktor, Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Pedagogiki i Psychologii, Zakład Pedagogiki Resocjalizacyjnej, Polska


Streszczenie

Ostatni rok nauki w szkole średniej to czas, w którym będący na progu dorosłości młodzi ludzie w dużej mierze już samodzielnie dokonują wyborów. Także takich, które mogą zaważyć na całym ich przyszłym życiu. Istotny wpływ na decyzję o kontynowaniu edukacji lub podjęciu pracy zawodowej mają: ocena dotychczasowego przebiegu kariery szkolnej oraz świadomość swoich celów życiowych i możliwości ich realizacji. Dynamicznie zmieniająca się rzeczywistość, brak doświadczenia życiowego i profesjonalnego wsparcia nierzadko utrudniają dokonanie trafnych wyborów i podjęcie właściwych decyzji. Artykuł prezentuje wyniki badań aspiracji edukacyjnych i zawodowych młodzieży z klas maturalnych uczącej się w szkołach średnich zlokalizowanych w miastach powiatowych.

Słowa kluczowe: aspiracje edukacyjne, młodzież, aspiracje zawodowe

 
Abstract

The last year of high school education is the time when young people, who are on the threshold of adulthood, already make choices, to a large extent, on their own. Also those, that can affect their entire future life. The assessment of the current course of school career and the awareness of their life goals and the possibility of their implementation have a significant impact on the decision to continue education or take up professional work. Dynamically changing reality, lack of life experience and professional support often make it difficult to make accurate choices and take the right decisions. The article presents the results of research on educational and professional aspirations of secondary school students studying in secondary schools located in poviat cities.

Keywords: educational aspirations, professional aspirations, youth

Name:


Name: 005 ETI_No_3_29_Aspiracje edukacyjne
Size: 243 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

WIESŁAWA WALC
ORCID: 0000-0002-1235-993X, doktor, Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Pedagogiczny, Zakład Pedagogiki Opiekuńczej, Polska


Streszczenie

Wspomaganie wychowawczej roli rodziców jest określonym ustawowo zadaniem polskiego systemu edukacji. Konkretne formy wsparcia dla rodziców uczniów organizowanego przez szkołę wskazują przepisy regulujące udzielanie i organizację pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Pomimo tych gwarancji wsparcie dla rodziców ucznia bywa fragmentaryczne, schematyczne i realizowane w mało zróżnicowanych formach. Ilustracją mogą tu być wyniki przeprowadzonych wśród rodziców badań, których prezentację zawarto w opracowaniu.

Słowa kluczowe: szkoła, rodzice, wsparcie, pomoc psychologiczno-pedagogiczna

 
Abstract

Supporting the educational role of parents is a statutory task of the Polish education system. Specific forms of support for parents of schoolchildren organized by the school are indicated by the regulations governing the provision and organization of psychological and pedagogical assistance. Despite these guarantees, the support for the pupils’ parents can be fragmentary, schematic and implemented in insufficiently varied forms. The results of research carried out among parents, the presentation of which is included in the text, can be the illustration of this.

Keywords: school, parents, support, psychological and pedagogical help


Name: 006 ETI_No_3_29_Wsparcie rodziców
Size: 257 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

DANUTA WOSIK-KAWALA
ORCID: 0000-0003-2846-7203, doktor habilitowany, profesor UMCS, Uniwersytet Marii Curie- -Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Pedagogiki i Psychologii, Instytut Pedagogiki, Polska


Streszczenie

Artykuł ma charakter teoretyczno-empiryczny i stanowi relację z badań prowadzonych przez autorkę. Ich celem była próba określenia postaw młodzieży szkół średnich wobec osób starszych. Podstawę analizy stanowił materiał empiryczny otrzymany z badań przeprowadzonych za pomocą testu zdań niedokończonych wśród uczniów lubelskich szkół średnich.

Słowa kluczowe: osoby starsze, młodzież, postawy

 
Abstract

The article has a theoretical and empirical character and is an account from the research conducted by the author. The aim of the presented research was an attempt to determine the attitudes of secondary school youth towards elderly people. The basis of the analysis was the empirical material obtained from the tests carried out with the help of the test of incomplete sentences among pupils from Lublin high schools.

Keywords: elderly people, youth, attitudes


Name: 007 ETI_No_3_29_Postawy młodzieży
Size: 288 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

BARBARA KALINOWSKA-WITEK 
ORCID: 0000-0002-4417-1675, doktor habilitowany, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Pedagogiki i Psychologii, Instytut Pedagogiki, Zakład Teorii Wychowania, Polska


Streszczenie

Celem artykułu jest ukazanie poglądów publicystów na temat edukacji elementarnej na ziemiach polskich w II poł. XIX i na początku XX w. W celu zgromadzenia danych posłużono się metodami: historyczno-krytycznej analizy źródeł i analizy zawartości prasy. Uzyskany materiał poddano analizie jakościowej. Ważną rolę w kształtowaniu poglądów na temat edukacji elementarnej dzieci z warstwy szlacheckiej i ziemiańskiej w II poł. XIX i na początku XX w. odegrały czasopisma pedagogiczne oraz kierowane do kobiet. Przekonywano w nich czytelników o potrzebie zadbania o właściwe „nauczanie początków”, które stanowiło podbudowę dla dalszej edukacji. Ponieważ duża część dzieci pobierała naukę w domu, zwracano rodzicom uwagę na właściwy dobór nauczycieli oraz czuwanie nad kierunkiem kształcenia. Kształcenie na poziomie elementarnym prowadziły też niżej zorganizowane prywatne pensje przeznaczone dla dziewcząt. Do szkół elementarnych uczęszczały przeważnie dzieci z niższych warstw społecznych.

Słowa kluczowe: edukacja w XIX w., kształcenie elementarne, edukacja domowa, nauczyciele domowi, nauczanie początków

 

Abstract

The aim of this article is to show publicists’ views on elementary education in Polish territories in the second half of 19th and at the beginning of 20th centuries. To collect data they were used two methods: historical-critical analysis of sources and analysis of the press content. The attained material was submitted to qualitative analysis. An important role in forming views on the subject of elementary education of children from the nobility and gentry in the second half of 19th and at the beginning of 20th centuries was being played by pedagogical journals and the ones targeted at women. The readers were convinced of necessity to look after the popper „educational beginning”, that was the basement of the further education. Because a large number of children were thought at home, the parents were paid attention to the proper choice of teachers and to watch over the direction of education. Education on the elementary level was performed by the lower organized privately-run girl’s boarding-schools, usually for girls only. Children from lower social classes mostly attended elementary schools.

Keywords: education in the 19th century, elementary education, homeschooling (home teaching), tutors (home teachers), teaching of the beginning


Name: 008 ETI_No_3_29_Edukacja elementarna
Size: 264 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

LIDIA WŁODARSKA-ZOŁA
ORCID: 0000-0002-7880-8144, doktor inżynier, Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania, Instytut Finansów, Bankowości i Rachunkowości, Polska


Streszczenie

W niniejszym artykule na podstawie analizy aktów prawnych i przeglądu literatury przedstawiono rozwiązania legislacyjne w zakresie tworzenia i prowadzenia placówek oświatowych przez jednostki samorządu terytorialnego w Polsce. W dalszej części publikacji omówiono funkcjonowanie systemu finansowania zadań oświatowych, akcentując rolę części oświatowej subwencji ogólnej i prezentując mechanizm jej podziału w świetle aktualnych regulacji prawnych. Opracowanie zamyka podsumowanie.

Słowa kluczowe: oświata, zadania oświatowe, finansowanie, placówki oświatowe

 
Abstract

This article discusses the legislative solutions regarding the setting up and running of educational institutions by local government units in Poland, based on the analysis of legal acts and available literature. The further part of the publication concerns the operation of the system of financing educational tasks, with the emphasis on the role of the educational part of the general subsidy, as well as presents the mechanism of the subsidy’s division in the light of current legal regulations. The publication concludes with the summary of key points.

Keywords: education, educational tasks, financing, educational institutions


Name: 009 ETI_No_3_29_Zasady finansowania
Size: 347 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

MIROSŁAW DYMON
ORCID: 0000-0002-0561-6424, doktor habilitowany profesor UR, Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Muzyki, Polska 

ZI YE
ORCID: 0000-0003-1209-3120, magister edukacji muzycznej, Tianjin Conservatory of Music Tianjin, Chiny


Streszczenie

Propozycja badań komparatystycznych edukacji muzycznej na poziomie studiów wyższych może dostarczyć wielu cennych informacji na temat możliwości kształcenia muzycznego w Polsce i Chinach, a tym samym przyczynić się do lepszego poznania i zrozumienia obu systemów przez potencjalnych zainteresowanych (naukowców, nauczycieli, studentów, artystów, młodzież szkolną). Ewentualne wnioski mogą wskazywać kierunki budowania wspólnej płaszczyzny edukacyjnej umożliwiającej wymianę studentów, ich mobilności w obszarze studiów szeroko rozumianego kształcenia muzycznego. W artykule przedstawiono próbę utworzenia modelu takich badań, których przeprowadzenie planowane jest w latach 2019–2021 na Uniwersytecie Rzeszowskim.

Słowa kluczowe: edukacja muzyczna, szkolnictwo wyższe, Polska, Chiny, komparatystyka

 
Abstract

The suggestion for a comparative research of music education at the study level can provide valuable information about learning opportunities in Poland and China, and thus contribute to a better learning and understanding of these two systems by potential stakeholders (researchers, teachers, students, artists, youth school). The possible proposals may indicate the directions of building the common ground, enabling the exchange of students, their mobility in the area of study the broader music education. This article presents attempting to create a model of such research, which is planned to be carried out in the years 2019–2021 at the University of Rzeszów.

Keywords: education, higher education, Poland, China, comparison  


Name: 010 ETI_No_3_29_Edukacja muzyczna
Size: 253 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

WOJCIECH WALAT
ORCID: 0000-0002-3158-1923, doktor habilitowany profesor UR, Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Pedagogiczny, Zakład Dydaktyki Ogólnej i Systemów Edukacyjnych, Polska 

TOMASZ WARCHOŁ 
ORCID: 0000-0002-7978-8149, magister inżynier, Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Pedagogiczny, Zakład Dydaktyki Ogólnej i Systemów Edukacyjnych, Polska


Streszczenie

W artykule na podstawie teoretycznej analizy przeprowadzonej w oparciu o procesy uczenia się wybrano właściwą kodyfikację pojęcia emocje i wskazano najbardziej dopasowaną do tych procesów ich klasyfikację. Artykuł podkreśla również ważność problematyki emocji w procesie uczenia się na podstawie wyników aktualnie prowadzonych badań.

Słowa kluczowe: emocje, teoria emocji, aktywność emocjonalna, uczenie się

  
Abstract

The article based on a theoretical analysis providedon the learning processes, the right codification of the concept of emotion was selected and the theory of their division best suited to the learning process was indicated. The article also emphasizes the importance of the issue of emotions in the learning process based on the results of contemporary research.

Keywords: theory of emotions, emotional activity, emotions, learning


Name: 011 ETI_No_3_29_Analiza pojęcia
Size: 329 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

ANNA WOŁPIUK-OCHOCIŃSKA
ORCID: 0000-0002-4316-7308, doktor, Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Pedagogiczny, Zakład Psychologii, Polska

ANNA WAŃCZYK-WELC
ORCID: 0000-0002-4743-1049, doktor, Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Pedagogiczny, Zakład Psychologii, Polska


Streszczenie

Zaangażowanie organizacyjne jest procesem, dzięki któremu zatrudnieni identyfikują się osobiście z efektami, zmianami i codziennymi decyzjami przedsiębiorstwa, a co za tym idzie – są bardziej zadowoleni i efektywni w pracy (Ketchum, Trist, 1992; Mosadeghrad, Febrile, Rosenberg, 2008; Salman, Pourmehdi, Hamidi, 2014). Praca wolontariusza jako nieodpłatna z założenia wymaga wyższego stopnia przywiązania organizacyjnego zarówno pod względem emocjonalnym, jak i normatywnym. W badaniach wzięło udział 69 wolontariuszy projektu „Szlachetna Paczka” pracujących w rejonie Rzeszów. Wszystkie badane osoby były pełnoletnie. W badanej próbie było 50 kobiet, co stanowiło 72,5% badanych. 56,5% bdanych to wolontariusze, pozostałą część stanowili wolontariusze-liderzy. W badaniu zastosowano polską wersję Skali Przywiązania do Organizacji autorstwa Meyera i Allen w adaptacji Bańki, Wołoskiej i Bazińskiej (2002). Analiza statystyczna wykazała, że płeć nie różnicuje poziomu zaangażowania organizacyjnego wolontariuszy. Poziom zaangażowania organizacyjnego koreluje z pełnioną rolą w organizacji (wolontariusz-lider) i stażem pracy.

Słowa kluczowe: przywiązanie organizacyjne, rola organizacyjna, zaangażowanie, wolontariat, płeć

 
Abstract

Organizational comitment is a process thanks to which the employees identify themselves personally with the effects, changes and daily decisions of the company, and thus, are more satisfied and effective at work (Ketchum, Trist, 1992; Mosadeghrad, Febrile, Rosenberg, 2008, Salman, Pourmehdi, Hamidi, 2014). The volunteer work, as unpaid, by definition requires a higher degree of organizational commitment in terms of both emotional and normative commitment. Group and research tools: 69 volunteers from the „Szlachetna Paczka” project in the Rzeszów region took part in the research. All subjects were adults. There were 50 women in the sample, which constituted 72.5% of the respondents. 56.5% of the respondents were volunteers, the rest were volunteers-leaders. The study used the Polish version of the Commitment to Organization by Meyer and Allen in the adaptation of Bańka, Wołoska and Bazińska (2002). Statistical analysis showed that gender does not differentiate the level of volunteer involvement. The level of organizational commitment correlates with the role in the organization (volunteer-leader) and seniority.

Keywords: organizational commitment, engagement, volunteer, organizational role, gender


Name: 012 ETI_No_3_29_Czy wolontariat angażuje
Size: 258 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

0

BARBARA LULEK
ORCID: 0000-0003-3914-6720, doktor, Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Pedagogiczny, Zakład Pedagogiki Ogólnej i Metodologii Badań Edukacyjnych, Polska


Streszczenie

Przestrzeń i miejsce to istotne składniki życia współczesnego człowieka. Jednostka doświadcza w cyklu życia licznych przestrzeni, jakościowo różnych, ograniczonych, niepodzielnych, zmiennych, dodatnio lub ujemnie ocenianych. Ich doświadczanie łączy się z potrzebami i zachowaniami zarówno jednostek, jak i grup społecznych. Przychodząc na świat w rodzinie, człowiek doświadcza istnienia w tym miejscu. W życiu dorosłym tworzy własną rodzinę – miejsce i przestrzeń dla rozwoju siebie i swego potomstwa. W kolejnych etapach życia wspólnie z członkami rodziny poznaje i tworzy nowe miejsca. Jednym z nich jest przedszkole, a później szkoła. To miejsce, które nie tylko jest wyodrębnione w kategoriach przestrzeni fizycznej, ale jest terenem rodzicielskiego działania. Nie zawsze rodzicielskie zaangażowanie przebiega jednak na wysokim poziomie. Dlatego też w toku badań w działaniu poszukiwano odpowiedzi na pytanie: W jaki sposób budowana jest wspólnota rodzicielska w przedszkolu w oparciu o wyodrębnienie w przestrzeni placówki specjalnego miejsca dla rodziców?

Słowa kluczowe: miejsce, przestrzeń, rodzice, zaangażowanie, przedszkole

 

Abstract

For a modern man, space and place are significant components of life. Individual’s life-cycle is filled with numerous events and spaces which have different quality, which are limited, indivisible, changeable and can be assessed positively or negatively. Experiencing these spaces is connected to needs and behaviours of individuals as well as social groups. Being born in a family, a person experiences being in this place. As an adult, this person forms another family – a place and space to develop his or her offspring and to develop individually. In the following stages of life, together with family members, new places are formed. One of them is kindergarten and later – school. This is a place, which is not only identified in category of physical spaces but it is a coach of parents’ action. However, parental commitment is not always on high level. That is why, in the course of scientific research, the author tried to answer the following question: What is the way of building parental community in kindergarten, based on separating a special place for parents in kindergarten space?

Keywords: place, space, parents, commitment, kindergarten


Name: 013 ETI_No_3_29_Przestrzeń dla rodziców
Size: 258 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

GRZEGORZ KIEDROWICZ
ORCID: 0000-0001-5455-7013, doktor habilitowany profesor UTH, Uniwersytet Technologiczno- -Humanistyczny w Radomiu, Wydział Filologiczno-Pedagogiczny, Katedra Pedagogiki i Psychologii, Polska


Streszczenie

Pokolenie iGEN to generacja ściśle związana z mediami, często od nich uzależniona. W badaniach uczestniczyli licealiści z II klas VI LO im. Jana Kochanowskiego w Radomiu. Zakres badań dotyczył stosowania urządzeń mobilnych, jak i szeroko rozumianej jakości życia uczniów i ich stosunku do otaczającej rzeczywistości.

Słowa kluczowe: pokolenie iGEN, urządzenia mobilne, jakość życia

 
Abstract

The iGEN generation is a group of young people connected with media often addicted to them. The second class students of Kochanowski High School in Radom were subjected of the study. The scope of research concerned using mobile devices as well as thebroadly understood quality of students life and their relation to the surrounding reality.

Keywords: iGEN generation, mobile devices, quality of life


Name: 014 ETI_No_3_29_Pokolenie iGEN
Size: 245 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

NEBOJŠA JAKOVLJEVIĆ
ORCID: 0000-0001-7035-1605, Academy of Educational and Medical Vocational studies, Vojvodina, Subotica, Serbia

SLAVOLJUB HILČENKO
ORCID: 0000-0003-2123-6285, doctor, Academy of Educational and Medical Vocational studies, Vojvodina, Subotica, Serbia


Abstract

The younger population, even children at pre-school age, spend most of their time on the Internet. It is the concept of a new generation – the generation Z. From the earliest age they spend time with IT devices (tablets, mobile phones, computers ...). How these kids actually use the Internet is something that parents are rarely concerned about. It is often the case that kids know more about IT devices than their parents. Moreover, parents are often confronted with children due to inconsistent use of the Internet. One way to properly use the Internet is education.

Keywords: ildren, internet, generation Z, problems, IT, tablets, mobile phones, education


Name: 015 ETI_No_3_29_How Children
Size: 304 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

MAGDALENA WASYLEWICZ
ORCID: 0000-0002-5180-3300, doktor, Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Pedagogiczny, Katedra Pedagogiki Medialnej, Polska


Streszczenie

Współcześnie internet zaraz po rodzinie i szkole stał się jednym z najważniejszych środowisk edukacyjnych i wychowawczych, ale także bardzo popularnym narzędziem komunikacyjnym. Młodzi ludzie spędzają z telefonem w ręku lub przed ekranem komputera wiele godzin dziennie. Coraz częściej wśród negatywnych skutków nadużywania mediów wymienia się skutki zdrowotne. Dlatego podstawowym celem niniejszego artykułu było poznanie świadomości młodzieży dotyczącej ich dolegliwości zdrowotnych, jakie pomimo młodego wieku odczuwają po dłuższym korzystaniu z mediów. Badania przeprowadzono w 2018 r. wśród 250 uczniów uczęszczających do szkół średnich w województwach podkarpackim i małopolskim. Narzędziem zastosowanym w badaniach był kwestionariusz ankiety „Moja aktywność w Internecie” autorstwa Styśko- -Kunkowskiej i Wąsowicz.

Słowa kluczowe: media, internet, zdrowie, młodzież

 

Abstract

Nowadays, the internet, after family and school, have become one of the most important educational and educational environments, but also a very popular communication tool. Young people spend many hours a day with their phone in their hands or in front of a computer screen. Health effects are increasingly mentioned among the negative effects of media abuse. Therefore, the primary objective of this article was to learn about the awareness of young people about their health problems, which despite their young age they feel after prolonged use of the media. The research was conducted in 2018 among 250 students attending secondary schools in Podkarpackie and Małopolskie Voivodeships. The tool used in the survey was the questionnaire „My Internet Activities” by Styśko-Kunkowska and Wąsowicz.

Keywords: media, internet, health, youth


Name: 016 ETI_No_3_29_Świadomość skutków
Size: 337 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

JULIA DZIUKIEWICZ
ORCID: 0000-0003-4354-0464, magister, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Pedagogiki i Psychologii, Katedra Pedagogiki Społecznej, Polska


Streszczenie

Artykuł poświęcony jest zjawisku proanoreksji, które istniejąc w przestrzeni wirtualnej, ma swoje konsekwencje w świecie realnym. Internetowy ruch pro-ana namawia swoich odbiorców do traktowania anoreksji jako swoistego stylu życia oraz podejmowania zachowań zagrażających zdrowiu i życiu. Poszerzenie wiedzy w tym zakresie może być pomocne dla szerokiego grona specjalistów w planowaniu działań profilaktycznych oraz we wczesnym diagnozowaniu choroby.

Słowa kluczowe: pro-ana, anoreksja, zaburzenia odżywiania, blog, internet

 
Abstract

This article describes the phenomenon of pro-anorexia, which exists in the virtual world but also leads to serious consequences in real life. The internet pro-ana community encourages its members to perceive anorexia as a lifestyle choice and to take up actions endangering their health and life. Educating and informing about this issue might be useful for the broad range of specialists in terms of prevention and early diagnosis of this illness.

Keywords: pro-ana, anorexia, eating disorders, blog, Internet


Name: 017 ETI_No_3_29_Przyjaciółki Any
Size: 256 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

KAROLINA HEROK
Licencjat, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Katedra Antropologii, Polska  

ANDRZEJ W. MITAS
ORCID: 0000-0001-7833-5845, profesor doktor habilitowany inżynier, Politechnika Śląska, Wydział Inżynierii Biomedycznej, Katedra Informatyki i Aparatury Medycznej, Polska

ANNA LIPOWICZ
ORCID: 0000-0002-9182-6953, doktor habilitowany, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Katedra Antropologii, Polska


Streszczenie

Celem opracowania była ocena wpływu niekontrolowanego użycia multimedialnych urządzeń elektronicznych powszechnego użytku na rozwój psychofizyczny dzieci w wieku przedszkolnym. Zbadano stopień koordynacji, koncentracji i spostrzegawczości 74 dzieci w wieku 4,5– 7,0 lat, obu płci, w zależności od długości szacowanego (uśrednionego) dobowego czasu korzystania z urządzeń elektronicznych. Ponadto zbadano, czy płeć wpływa różnicująco na wyżej wymienione zmienne. Wśród rodziców przeprowadzono badania ankietowe. Rozwój psychofizyczny dzieci oceniono trzema testami badającymi poziom koncentracji, koordynacji i spostrzegawczości. Połowa dzieci w wieku przedszkolnym wykorzystywała elektroniczne urządzenia multimedialne (głównie telewizor i tablet) 1–2 godz. dziennie. Wykazano, że dla nich ilość czasu spędzanego z różnymi urządzeniami elektronicznymi nie wpływała istotnie na wyniki przeprowadzonych testów. Tendencję do pogorszenia wyników testów wykazały dzieci spędzające z urządzeniami tego rodzaju 3–4 godz. w czasie doby.

Słowa kluczowe: dziecko, koncentracja, koordynacja, spostrzegawczość

 

Abstract

The aim of the work was to assess the impact of uncontrolled use of multimedia electronic devices on the psychophysical development of pre-school children. The degree of coordination, concentration and perceptiveness of 74 children aged 4.5–7.0 years, both sexes, depending on the length of the estimated (averaged) daily use time of electronic devices was examined. In addition, it was examined whether gender differentiates the above-mentioned variables. Surveys were carried out among parents. Psychophysical development of children was assessed by three tests examining the level of concentration, coordination and perceptiveness. Half of children in pre-school age used electronic multimedia devices (mainly TV and tablet) from 1 to 2 hours a day. It was shown that for them the amount of time spent with different electronic devices did not significantly affect the results of the tests. The tendency to deteriorate test results was demonstrated by children spending with devices of this type 3–4 hours a day.

Keywords: child, concentration, coordination, perceptiveness


Name: 018 ETI_No_3_29_Wpływ urządzeń
Size: 261 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

ANNA K. MAŃKA
ORCID: 0000-0002-2083-6919, magister inżynier, Politechnika Śląska, Wydział Inżynierii Biomedycznej, Katedra Informatyki i Aparatury Medycznej, Polska  

DANIEL J. LEDWOŃ
ORCID: 0000-0001-7704-2901, magister inżynier, Politechnika Śląska, Wydział Inżynierii Biomedycznej, Katedra Informatyki i Aparatury Medycznej, Polska

ANDRZEJ W. MITAS
ORCID: 0000-0001-7833-5845, profesor doktor habilitowany inżynier, Politechnika Śląska w Gliwicach, Wydział Inżynierii Biomedycznej, Katedra Informatyki i Aparatury Medycznej, Polska


Streszczenie

Promowany obecnie styl pracy i nauki wymusza pozycję siedzącą, co w połączeniu z mało aktywnym trybem życia dzieci przynosi wiele negatywnych skutków zarówno w aspekcie medycznym, jak i pedagogicznym. Istnieje pilna konieczność przeciwdziałania szkodliwym nawykom prezentowanym dzisiaj przez dzieci wczesnoszkolne. Potrzeba ta jest nierozłącznie powiązana z próbą adaptacji technologii informacyjno-komunikacyjnych z jednoczesnym wykorzystaniem aktywnych siedzisk w salach szkolnych. Włączenie nowych technologii w proces dydaktyczny oraz odblokowanie możliwości aktywizacji ruchowej podczas zajęć pozwoli prowadzić lekcje zgodnie z osobistymi potrzebami danego dziecka. Nowoczesne rozwiązania właściwie wprowadzone do sal lekcyjnych otworzą możliwości samodzielnego organizowania się oraz kooperacji z innymi uczestnikami zajęć, wybrania i realizacji stawianych sobie celów bez zaburzania właściwego rozwoju fizycznego dziecka.

Słowa kluczowe: edukacja prozdrowotna, edukacja wczesnoszkolna, media w edukacji

  

Abstract

The currently promoted style of work and learning enforces a sitting position, which in combination with a less active lifestyle of children brings many negative effects both in medical and pedagogical terms. There is an urgent need to counteract the harmful habits presented by early schoolchildren today. It is connected with the attempt to adapt information and communication technologies with the simultaneous use of actives eats in classrooms. Including new technologies in the didactic process and enabling physical activation during classes will allow to conduct les sons according to the personal needs of the child. Modern solutions introduced into classrooms properly will open up the possibility of independent organization and cooperation with other participants of classes, selection and implementation of goals with out disturbing the proper physical development of the child.

Keywords: pro-health education, early school education, media in education


Name: 019 ETI_No_3_29_Ergonomia stanowiska
Size: 258 KB 
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

KATARZYNA NOWAKOWSKA
ORCID: 0000-0002-3686-6338, doktor inżynier, Politechnika Śląska, Wydział Inżynierii Biomedycznej, Katedra Biomechatroniki, Polska 

HANNA ZADOŃ
ORCID: 0000-0002-2416-6852, magister inżynier, Politechnika Śląska, Wydział Inżynierii Biomedycznej, Katedra Biomechatroniki, Polska

ROBERT MICHNIK
ORCID: 0000-0002-5286-6055, doktor habilitowany inżynier profesor PŚ, Politechnika Śląska, Wydział Inżynierii Biomedycznej, Katedra Biomechatroniki, Polska 

ANDRZEJ MITAS
ORCID: 0000-0001-7833-5845, profesor doktor habilitowany inżynier, Politechnika Śląska w Gliwicach, Wydział Inżynierii Biomedycznej, Katedra Informatyki i Aparatury Medycznej, Polska


Streszczenie

W artykule poruszono problematykę siedzącego trybu życia dzieci i młodzieży w Polsce. Przedstawiono krajowe i światowe dane statystyczne wskazujące na niewystarczający poziom aktywności fizycznej polskich uczniów oraz informację na temat chorób i stanów chorobowych towarzyszących siedzącemu trybu życia. Przedstawiono związek między aktywnością fizyczną i uczeniem się. Zaprezentowano możliwość wykorzystania w procesie nauczania aktywnych krzeseł zaprojektowanych tak, aby wymuszać ruch i spontaniczną zmianę pozycji (tzw. wiercenie się).

Słowa kluczowe: nauczanie, siedzenie, aktywne siedziska, aktywność fizyczna

 
Abstract

The article discusses the problem of the sedentary lifestyle of children and youth in Poland. National and world statistics showing the insufficient level of physical activity of Polish students and information on diseases and disease states accompanying a sedentary lifestyle were presented. The relationship between physical activity and learning and the possibility of using active chairs in the teaching process designed to cause movement and drilling was presented.

Keywords: teaching, sitting, active seats, physical activity


Name: 020 ETI_No_3_29_Konsekwencje siedzącego trybu
Size: 176 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

TERESA ZUBRZYCKA-MACIĄG
ORCID: 0000-0002-8942-0567, doktor habilitowany, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Pedagogiki i Psychologii, Instytut Pedagogiki, Zakład Teorii Wychowania, Polska


Streszczenie

Wraz z postępującą humanizacją i demokratyzacją życia społecznego w naszym kraju w latach 80. ubiegłego wieku pojawiła się w polskiej pedagogice problematyka podmiotowości. Wydaje się, że nikt dziś nie ma wątpliwości, iż rozwijanie podmiotowej orientacji u uczniów jest bezpośrednim determinantem ich pełnego rozwoju. W dobie dyskusji o systemie oświaty ważne staje się pytanie: Czy podmiotowość ucznia jest właściwie rozumiana i doceniana przez decydentów oświaty oraz teoretyków i praktyków kształcenia i wychowania? W artykule ukazano istotę podmiotowości ucznia oraz wskazano na rolę nauczyciela w jej rozwijaniu. W szczególności zwrócono uwagę na możliwość umacniania orientacji podmiotowej uczniów poprzez rozwijanie ich postawy asertywnej oraz wykorzystanie w pracy pedagogicznej założeń i metod Edukacji Skoncentrowanej na Rozwiązaniach.

Słowa kluczowe: uczeń, podmiotowość, asertywność, Edukacja Skoncentrowana na Rozwiązaniach

 
Abstract

The 1980s saw the social life in our country become more humanized and democratized, leading to the emergence of the issue of subjectivity in the Polish pedagogy. Today, no one seems to doubt that developing a subjective orientation in students directly determines their full growth. The ongoing discussion regarding the education system raises a relevant question, and namely whether student subjectivity is properly understood and acknowledged by policy-makers as well as theorists and practice experts in the field of education. This article indicates the importance of student subjectivity and the role of the teacher in its development. In particular, it demonstrates that teachers can reinforce students’ subjective orientation by fostering their assertiveness and by implementing the assumptions and methods of the Solution-Focused Education approach.

Keywords: student, subjectivity, assertiveness, Solution-Focused Education


Name: 021 ETI_No_3_29_Rola nauczyciela
Size: 243 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

DOROTA KULIK-NOWAK
ORCID: 0000-0001-6626-8964, magister, Uniwersytet Opolski, Wydział Teologiczny, Polska


Streszczenie

Szczególnym wyzwaniem dla polskich szkół w dobie „cyfrowych emigrantów” jest właściwa realizacja treści kształcenia w zakresie wychowania seksualnego młodego pokolenia ku odpowiedzialności, wrażliwości, wzajemnej tolerancji, szacunku, miłości i rozumieniu czystości. W Polsce obecnie prowadzony jest w ramach przedmiotu wychowanie do życia w rodzinie (WDŻ) model restrykcyjny wychowania seksualnego, zwany również według standardów europejskich typem A (abstinence – only education). Ten model edukacji znajduje egzemplifikację w pedagogice chrześcijańskiej i przeciwstawia się edukacji permisywno-hedonistycznej. Artykuł przybliża dylematy i trudności, jakie wiążą się z realizacją modelu restrykcyjno-prorodzinnego prowadzonego w zakresie przedmiotu WDŻ w polskim systemie kształcenia.

Słowa kluczowe: wychowanie do życia w rodzinie, wychowanie seksualne, edukacja seksualna, modele edukacji seksualnej

  

Abstract

A specific challenge for Polish schools at the time of “digital emigrants” is a proper implementation of the content of sexuality education among young people to responsibility, sensitivity, tolerance, respect, love and the understanding of chastity. A restrictive model of sexual education, called type A (abstinence – only education) is realized now in the framework of the subject education for family life (WDŻ) in Poland. This model finds its exemplification in Christian pedagogy and opposes permissive and hedonistic education. This article brings the dilemmas and difficulties connected with the realization of restrictive, family-oriented model realized in the Polish education system on the subject education for family life.

Keywords: education for family life, sexuality education, sexual education models


Name: 022 ETI_No_3_29_Dylematy i wyzwania
Size: 248 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

KATARZYNA GARWOL
ORCID: 0000-0002-4498-7156, doktor, Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Socjologiczno-Historyczny, Instytut Socjologii, Polska


Streszczenie

W artykule podjęto problem mowy nienawiści, w tym internetowego hejtu, wśród dzieci i młodzieży. Po zdefiniowaniu tego, czym jest mowa nienawiści oraz hejt, zostały przytoczone dane pokazujące skalę omawianego problemu wśród młodych ludzi. W dalszej kolejności przedstawiono sposoby walki z mową nienawiści podejmowane przez wybrane instytucje rządowe oraz pozarządowe, a także podkreślono konsekwencje, jakie może nieść brak działań zmierzających do uświadomienia dzieci oraz ich opiekunów w tej kwestii.

Słowa kluczowe: nienawiść, ofiara, internet, dziecko, nastolatek

 
Abstract

The article deals with the problem of hate speech, including online hate, among children and adolescents. After defining what hate speech and hate are, the data that shows the scale of this problem among young people has been cited. Next, the methods of fighting down the hate speech that were undertaken by selected governmental and non-governmental institutions are presented, moreover the consequences of deficiency of actions which are aimed at making children and their guardians aware of this issue, have been emphasized.

Keywords: hate, victim, internet, child, teenager


Name: 023 ETI_No_3_29_Mowa nienawiści
Size: 247 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

MAGDALENA BARABAS
ORCID: 0000-0002-2013-7245, doktor, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Wydział Pedagogiki i Psychologii, Instytut Pedagogiki, Zakład Teorii Wychowania, Polska


Streszczenie

Rozwijające się nowe technologie, zwłaszcza media komunikacyjne, przyczyniły się do intensywności zachowań przemocowych w świecie wirtualnym. Niejednokrotnie z różnymi formami cyberprzemocy łączy się zjawisko sekstingu. Polega ono na przesyłaniu za pośrednictwem różnych mediów osobistych materiałów o charakterze erotycznym, a nawet pornograficznym. Artykuł stanowi pewną próbę zwrócenia uwagi na zjawisko sekstingu oraz skutki niewłaściwego korzystania przez dzieci i młodzież z mediów cyfrowych, szczególnie takich, jak internet czy telefonia komórkowa.

Słowa kluczowe: seksting, przemoc

 
Abstract

Developing new technologies, in particular communication media, has contributed to the intensity of violent behaviour in the virtual world. Very often different forms of cyberbullying are combined with the phenomenon of sexting. This involves the transmission of personal erotic, or even pornographic, material via various media. The paper is an attempt to draw attention to the phenomenon of sexting, and the consequences of the misuse of digital media by children and young people, in particular the Internet and mobile phones.

Keywords: sexting, violence


Name: 024 ETI_No_3_29_Zachowania sekstingowe
Size: 247 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

PRZEMYSŁAW RODWALD
ORCID: 0000-0003-4261-8688, doktor inżynier, Akademia Marynarki Wojennej, Wydział Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego, Instytut Uzbrojenia Okrętowego i Informatyki, Polska


Streszczenie

W artykule autor stara się podzielić swoimi doświadczeniami płynącymi z wykorzystania metod aktywizacji i zwiększania motywacji studentów opartych na grywalizacji. Na wstępie przedstawiono wymagania dotyczące grywalizacji. Następnie omówiono autorski edukacyjny system gamifikacyjny o nazwie EduG, który z powodzeniem wdrożono w Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni. Główna część tego artykułu zawiera wyniki badań ewaluacyjnych przeprowadzonych po zgamifikowanych kursach. Pokazały one, że grywalizacja może być skutecznie wykorzystywana w edukacji akademickiej, do czego autor stara się zachęcić nauczycieli.

Słowa kluczowe: gamifikacja, grywalizacja, motywowanie, metody dydaktyczne

 
Abstract

In this article the author tries to share their own experiences from the use of gamified methods in the teaching process among students. At the beginning the requirements for gamification are presented. Next, author’s Educational Gamified System called EduG is described. System which was successfully implemented at the Polish Naval Academy. Main part of this article includes the results of the evaluation surveys conducted after gamified courses. Results which showed that gamification really works. Author is trying to encourage teachers, especially those who are open to technical innovations and want to use the power of gamification in the teaching process, to use it in their own courses.

Keywords: gamification, motivating, education, teaching methods


Name: 025 ETI_No_3_29_Gamifikacja w edukacji
Size: 347 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

LADISLAV RUDOLF
ORCID: 0000-0001-9350-6278, Doc., Ing., Ph.D., University of Ostrava, Faculty of Education, Department of Technical Education, Czech republic


Abstrakt

Příspěvek technicky řeší tvorbu testů v jazyce HTML a jeho užití k ověřování znalostí studentů v prostředí Moodle. Jedná se o program, který v prostředí Moodle tvoří originální elektronické testy. Každý test tvoří samostatné multimédium. Struktura programu je provedena originálním způsobem a tvoří zdrojový kód, který je napsán editoru PSPad, případně poznámkovém bloku v Microsoft Windows 10. Tento zdrojový kód obsahuje příkazy a je naprogramován v jazyce HTML. Dynamické prvky jsou naprogramovány ve skriptovacím jazyce JavaScript a programovacím jazyce PHP. Vytvořený test se v prostředí Moodle aktivuje a zobrazí v čtecí podobě. Test má deset otázek se čtyřmi možnostmi vyhodnocení, kdy je správná vždy jedna odpověď. Na konci desáté odpovědi je tlačítko, kdy po jeho aktivaci se zobrazí okno, kde je uvedeno hodnocení A až F a počet správných odpovědí. Chybné odpovědi se zobrazí v červené barvě a správné odpovědi v barvě zelené. Jednotlivé kroky, ukázky hodnocení znalostí a struktury programu budou představeny v článku.

Klíčové slova: zdrojový kód, příkaz, vyhodnocení, struktura programu, prostředí Moodle, skriptovací jazyk, test

 

Abstract

The contribution technically solves the creation of HTML tests and its use to verify students' knowledge in Moodle environment. It is a program that creates original electronic tests in Moodle environment. Each test is a separate multimedia. The program structure is executed in an original way and consists of the source code, which is written by the PSPad editor, or by a Microsoft Windows 10 notebook. This source code contains commands and is programmed in HTML. Dynamic elements are programmed in JavaScript and PHP. The created test is activated in Moodle environment and displayed in readable form. The test has ten questions with four evaluation options, where one answer is always correct. At the end of the tenth answer, there is a button, when it is activated, a window is displayed showing ratings A to F and the number of correct answers. Wrong answers appear in red and correct answers in green. The steps, examples of knowledge assessment and program structure will be presented in the article.

Keywords: source code, command, evaluation, program structure, Moodle environment, scripting language, test


Name: 026 ETI_No_3_29_Testy v jazyce
Size: 365 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

SEWERYN LIPIŃSKI
ORCID: 0000-0001-9771-6897, doktor inżynier, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Technicznych, Katedra Elektrotechniki, Energetyki, Elektroniki i Automatyki, Polska

ANNA MACIĄG
ORCID: 0000-0001-6177-0461, magister, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Humanistyczny, Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych, Polska


Streszczenie

Artykuł podejmuje temat zastosowania środowiska Webench Design w procesie nauczania elektroniki, szczególnie analogowej. Obecnie przekazywanie wiedzy z tego zakresu z wielu powodów jest dużym wyzwaniem dydaktycznym. W tym kontekście wykorzystanie darmowego i dostępnego online oprogramowania projektowo-symulacyjnego pozwala na uniknięcie części problemów pojawiających się w tym procesie i efektywne przekazanie wiedzy. W niniejszym opracowaniu środowisko Webench Design najpierw zostało opisane w sposób ogólny, a następnie na konkretnym przykładzie, jakim był aktywny filtr górnoprzepustowy, zaprezentowano część jego możliwości.

Słowa kluczowe: Webench Design, symulacja układów elektronicznych, narzędzia edukacyjne, dydaktyka elektroniki

 

Abstract

The article deals with the application of the Webench Design environment in the electronics teaching, especially in analog circuits. Nowadays, transferring knowledge in this field is a big didactic challenge for many reasons. In this context, the use of project-simulation software that is free of charge and onlineavailable, allows avoiding some of the problems that arise in this process and transfer knowledge much more effectively. In the work, the Webench Design environment was first described in a general way, and then on a specific example, which was an active high- -pass filter, some of its capabilities were presented. Keywords: Webench Design, simulation of electronic circuits, educational tools, didactics of electronics


Name: 027 ETI_No_3_29_Środowisko Webench
Size: 346 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

GABRIEL BÁNESZ
ORCID: 0000-0002-0002-9044, Docent, Univerzita Konštantína Filozofa v Nitre, Pedagogická fakulta, Katedra techniky a informačných technológií, Slovenská republika 

DANKA LUKÁČOVÁ
ORCID: 0000-0003-0186-5447, doc. PaedDr., PhD., Univerzita Konštantína Filozofa v Nitre, Pedagogická fakulta, Katedra techniky a informačných technológií, Slovenská republika


Abstrakt

Projekt Kega č. 011UKF-4/2017 Vzdialené laboratóriá v dištančných formách vzdelávania má jeden z cieľov vypracovať e-learningový kurz, kde študenti nájdu teoretické a praktické informácie na zapájanie elektropneumatických systémov pomocou pomôcky od firmy Lucas-Nule. Súčasťou kurzu sú aj vedomostné testy, ktoré overujú získané vedomosti používateľov. Príspevok preto prezentuje výsledky z vedomostných testov e-learningového kurzu. Výsledky sú spracované prostredníctvom popisnej štatistiky a vyhodnotené po jednotlivých položkách testu vo forme grafov. V závere príspevku autori formulujú závery zo získaných výsledkov.

Kľúčové slová: e-leraning, LMSMoodle, elektropneumatické systémy

  

Abstract

Project Kega no. 011UKF-4/2017 Distance laboratories in distance learning forms have one of the goals of developing an e-learning course where students will find theoretical and practical information to engage electro-pneumatic systems with the help of Lucas-Nule. This course also includes knowledge tests that test the user's knowledge. Therefore, the paper presents results from e-learning course knowledge tests. The results are processed using descriptive statistics and evaluated by individual test items in the form of graphs. At the end of the paper, the authors formulate conclusions from the obtained results. Keywords: e-learning, Moodle, electropneumatic systems


Name: 028 ETI_No_3_29_Výsledky testov
Size: 307 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

BEATA BALCEROWICZ
Magister, Akademia Pedagogiki Specjalnej, Polska


Streszczenie

Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań przeprowadzonych w ramach pracy magisterskiej (Projekt kursu e-learningowego rozwijającego kompetencje nauczycieli z zakresu edukacji medialnej). Przedmiotem badań stał się scenariusz kursu dotyczący edukacji medialnej dla nauczycieli (oraz gotowy fragment kursu stworzony na podstawie scenariusza). Nauczyciele zostali zapytani o opinię na temat edukacji zdalnej oraz poproszeni o ocenę fragmentu kursu.

Słowa kluczowe: edukacja zdalna, edukacja medialna, e-learning, scenariusz kursu, kompetencje nauczycieli

 
Abstract

The article presents the results of research studies carried out by master thesis (Project of e-learning course developing teachers media competences). Subject of study is scenario of course about media education for teachers (and part of coursebased of scenario). The teachers were asked about their opinion about distance learning and were asked to rate the part of the course.

Keywords: distance education, media education, e-learning, scenario of e-learning course, teacher’s competences


Name: 029 ETI_No_3_29_Kurs e-learningowy
Size: 382 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

ANNA WINIARCZYK
ORCID: 0000-0003-4173-5698, doktor, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Wydział Pedagogiczny i Artystyczny, Instytut Edukacji Szkolnej, Zakład Edukacji przez Media i Sztukę, Polska


Streszczenie

Nowoczesne technologie bezpowrotnie zaistniały dziś jako komponent świata realnego, tym samym nakreślając cyfrową modernizację szkoły dążącą do synergii technologii i edukacji. Niezaprzeczalne zatem stało się wyposażenie studentów-przyszłych nauczycieli w wiedzę i umiejętności umożliwiające im podejmowanie w przyszłej pracy zawodowej innowacyjnych działań z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych. Przedmiotem zainteresowania uczyniono samooceny studentów kierunku nauczycielskiego odnoszące się do ich przygotowania w zakresie stosowania narzędzi TIK w swoim warsztacie pracy.

Słowa kluczowe: technologie informacyjno-komunikacyjne, gotowość zawodowa, student, szkoła

 
Abstract

Modern technologies have irrevocably existed today as a component of the real world, thus outlining the digital modernization of the school striving for synergy of technology and education. It has become undeniable to equip the students-future teachers with knowledge and skills enabling them to take innovative activities in their future professional work with the use of information and communication technologies. The subject of interest was the self-assessment of the teaching faculty students regarding their preparation for the use of ICT tools at their work.

Keywords: information and communication technologies, professional readiness, student, school


Name: 030 ETI_No_3_29_Gotowość studentów
Size: 345 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

KRYSTIAN TUCZYŃSKI
ORCID: 0000-0001-8220-2199, magister inżynier, Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Pedagogiczny, Zakład Dydaktyki Ogólnej i Systemów Edukacyjnych, Polska 

WOJCIECH WALAT
ORCID: 0000-0002-3158-1923, doctor habilitowany, professor UR, Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Pedagogiczny, Zakład Dydaktyki Ogólnej i Systemów Edukacyjnych, Polska


Streszczenie

Treść opracowania w głównej mierze została ukierunkowana na określenie trójskładnikowej koncepcji postawy, której poszczególne komponenty stanowią integralną część życia człowieka. Za pośrednictwem każdego z omówionych w artykule komponentów dokonać można szczegółowej analizy postawy wobec wykorzystywania e-learningu w procesie kształcenia.

Słowa kluczowe: postawa, komponenty postaw, e-learning, proces kształcenia

 
Abstract

The content of the publication is mainly aimed at defining a three-component concept of attitude, whose individual components are an integral part of human life. Through each of the components discussed in the article, a detailed analysis of the attitude towards the use of e-learning in the educational process can be made.

Keywords: attitude, components of attitudes, e-learning, education process


Name: 031 ETI_No_3_29_Trójskładniowa koncepcja
Size: 252 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

JOZEF PAVELKA
ORCID: 0000-0000-0000-0000, professor, University of Prešov in Prešov, Faculty of Humanities and Natural Sciences, Department of physics, mathematics and techniques, the Slovak republic 

MÁRIA MAJHEROVÁ
ORCID: 0000-0000-0000-0000, PhD., University of Prešov in Prešov, Faculty of Humanities and Natural Sciences, Department of physics, mathematics and techniques, the Slovak republic


Abstrakt 

Štúdia prezentuje vybrané, celkové výsledky empirického výskumu, ktorého cieľom bolo na Slovensku a v Česku skúmať stav a príčiny veľmi nízkej miery záujmu žiakov základných škôl o vedu, techniku a technické vzdelávanie. Vysoká miera nezáujmu žiakov o štúdium techniky je závažným spoločenským problémom, ktorý má negatívny dopad prejavujúci sa v nedostatku kvalifikovaných odborníkov na trhu práce.

Kľúčové slová: záujem o techniku, štúdium techniky, základná škola, výskum

 

Abstract

The study presents selected, overall results of empirical research, the aim of which was to investigate in Slovakia and the Czech Republic the causes and causes of very low interest of primary school pupils in science, technology and technical education. The high level of pupils' disinterest in studying technology is a serious social problem that has a negative impact on the lack of skilled labor market professionals.

Keywords: interest in technology, study of technology, primary school, research


Name: 032 ETI_No_3_29_Výskum záujmu
Size: 377 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

VIERA TOMKOVÁ
ORCID: 0000-0003-3087-2849, doc. PaedDr. PhD., Univerzita Konštantína Filozofa v Nitre, Pedagogická fakulta, Katedra techniky a informačných technológií, Slovenská republika


Abstrakt

Výber strednej školy žiakmi končiacimi základnú školu (ZŠ) je v centre pozornosti celej spoločnosti na Slovensku. Väčšina absolventov základnej školy sa orientuje na humanitne zamerané stredné školy (SŠ). Ministerstvo školstva iniciuje aktivity na podporu a propagáciu prírodovedných predmetov v školách. Cieľom uvedených aktivít je zvýšiť u žiakov záujem o technické odbory na stredných školách. V príspevku sú prezentované výsledky prieskumu na vzorke žiakov základnej školy, ktorý bol zameraný na zistenie faktorov, ktoré v rozhodujúcej miere ovplyvnili výber školy žiakmi.

Kľúčové slová: absolvent, výber školy, žiak, technické vzdelávanie


Abstract

The primary school graduates' choice of secondary school is in the centre of society's attention. Most primary school graduates choose secondary schools with humanitarian focus. The Ministry of Education in Slovakia initiated activities to support and promote science and technology subjects at schools. The main goal of these activities is to increase pupils' interest in technically oriented secondary schools. The paper presents the results of research on sample of primary school pupils. The research was focused to find out some factors influencing pupils' choice.

Keywords: graduate, school choice, pupil, technical education


Name: 033 ETI_No_3_29_Vybrané faktory
Size: 313 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

JÁN STEBILA
ORCID: 0000-0002-1264-9101, PaedDr. PhD., Univerzita Mateja Bela v Banskej Bystrici, Fakulta prírodných vied, Katedra techniky a technológií, Slovenská republika


Abstrakt

V poslednom období sa v našej spoločnosti prejavila potreba zvyšovania záujmu o technické vzdelávanie. Odrazom tejto skutočnosti sú i reformné kroky zo strany MŠVVaŠ SR smerujúce k zmene cieľov, vzdelávacích obsahov a k celkovej modernizácii vlastného vyučovacieho procesu. Nakoľko sa tieto zmeny obsahovo dotkli predmetov Pracovné vyučovanie a predmetu Technika zameraných na technické vzdelávanie mladých ľudí, je možné očakávať, že zmeny inovovaného ŠVP sa pozitívne odrazia i v obsahoch jednotlivých predmetov. Inovovaný ŠVP schválený MŠVVaŠ SR v roku 2015 posilňuje v plnej miere výučbu prírodovedných predmetov a kladie väčší dôraz na technické vzdelávanie žiakov základných škôl. Upravuje ciele, obsah i časovú dotáciu v predmete Technika. V snahe prispieť k modernizácii vzdelávania sme chceli zistiť úroveň motivačnej orientácie žiakov súvisiacej s jednotlivými overovanými aktivitami pomocou počítačom podporovaného experimentu.

Kľúčové slová: motivácia, technika, učiteľ, žiak, experiment

  

Abstract

Recently, our society has shown the need of increasing the interest in technical education. A reflection of this fact is also the reform action by the Ministry of Education, Science, Research and Sport of the Slovak Republic, aimed at changing the goals, educational contents and the overall modernization of the own teaching process. As these changes have affected the subject of Working Teaching and the subject of Technology for the Technical Education of Young People, it is to be expected, that changes in the National Educational Programme will be positively reflected in the contents of the individual subjects. Innovated National Educational Programme approved by the Ministry of Education, Science, Research and Sport of the Slovak Republic in 2015 fully reinforces the teaching of natural science subjects and puts more emphasis on the technical education of elementary school pupils. It adjusts goals, content and timing in the subject Technique. In an effort to contribute to the modernization of education, we wanted to find the level of motivational orientation of pupils associated with individual verifiable activities using a computer-aided experiment.

Keywords: motivation, technical education, teacher, pupil, experiment


Name: 034 ETI_No_3_29_Motivačná orientácia
Size: 398 KB 
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

MELÁNIA FESZTEROVÁ
ORCID: 0000-0002-2846-0848, doc. Ing. PhD., Univerzita Konštantína Filozofa, Fakulta prírodných vied, Katedra chémie, Slovenská republika


Abstrakt

Neoddeliteľnou súčasťou prípravy budúcich učiteľov chémie je starostlivosť o bezpečnosť a ochranu zdravia (BOZP) a ochranu prostredia vo výchove a vzdelávaní. Cieľom príspevku je informovať o možnostiach vzdelávania budúcich učiteľov chémie v oblasti poskytnutia prvej pomoci pri intoxikácii odpadmi. Príspevok oboznamuje, s on-line inovatívnym študijným materiálom obsiahnutým v e-learningovom kurze pripravenom v rámci projektu KEGA (Kultúrna a vzdelávacia grantová agentúra) č. 044UKF-4/2017, ktorý je určený budúcim učiteľom. Pretože budúci učitelia chémie pracujú s chemikáliami, je dôležité pri manipulácii s nimi zamerať sa na nebezpečenstvá, ktoré ohrozujú nielen ich zdravie, ale aj okolité prostredie. Vzdelávacie témy kurzu analyzujú danú situáciu, hľadajú riešenia a východiská na zlepšenie aktuálneho stavu prostredia a ochranu zdravia. Príspevok opisuje nebezpečenstvá, ktoré hrozia pri práci v chemickom laboratóriu (požiar, výbuch a poranenie). Upozorňuje na dôležitosť predchádzania úrazom v pracovnom priestore dodržiavaním zásad bezpečnej práce. Poukazuje na dôležitosť výchovy a vzdelávania k dodržiavaniu BOZP a ochranu prostredia pre profesnú prípravu budúcich učiteľov chémie.

Kľúčové slová: e-learning,budúci učiteľ chémie, životné prostredie, chémia, zdravie, bezpečná práca

 
Abstract

An integral part of the preparation of pre-service teachers is learning about Occupational Health and Safety (OHS) and protecting health in the field of education. The aim of this paper is to share information about possibilities regarding the education of pre-service chemistry teachers in the area of providing first aid in the case of intoxication by waste. This paper provides information about on-line innovative study materials contained in the e-learning course prepared with the help of the KEGA Project (Cultural and Educational Grant Agency) No. 044UKF-4/2017, which is focused on pre-service chemistry teachers. Since pre-service chemistry teachers work with chemicals, it is important to focus on dangers, which threaten not only their health but also the surrounding environment. The topics comprising the course examine the situation, look for solutions to im prove the current state of the environment and maximise the protectionof health. This paper describes injuries, which can occur while working in a chemical laboratory (risk of fire, explosion, and injury). It draws attention to the importance of injury prevention in the workplace with adherence to the principles of safe working practises. This paper shows the importance of training and education concerning OHS compliance and health protection for pre-service chemistry teachers.

Keywords: e-learning, pre-service teacher, environment, chemistry,health,safe work


Name: 035 ETI_No_3_29_Ako vzdelávať
Size: 491 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

ALEKSANDER MARSZAŁEK
ORCID: 0000-0001-8953-5332, doktor habilitowany, profesor UR, Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Matematyczno-Przyrodniczy, Katedra Mechatroniki i Automatyki; Centrum Innowacji i Transferu Wiedzy Techniczno-Przyrodniczej,Polska


Streszczenie

W artykule ukazano aktualność i uzasadniono potrzebę badań pola elektromagnetycznego emitowanego przez elektroniczne przyrządy laboratoryjne. Teoretyczne rozważania na temat istoty pola elektromagnetycznego uzupełniono badaniami pola elektromagnetycznego w otoczeniu trzech oscyloskopów. Przeprowadzone badania wykazały, że przyrządy laboratoryjne emitują fale elektromagnetyczne w znacznym zakresie częstotliwości od 50 Hz do 200 kHz. Natężenie pola elektromagnetycznego w otoczeniu badanych urządzeń mieści się w granicach normy, a jego maksymalna wartość wynosi 5088,6 V/m (składowa elektryczna) oraz 1759 nT (składowa magnetyczna).

Słowa kluczowe: pole elektromagnetyczne, laboratorium elektroniki, oscyloskop, dydaktyka elektroniki

 
Abstract

In the article the need for research the electromagnetic field emitted by electronic laboratory instruments is shown and justified. Theoretical considerations about the essence of the electromagnetic field were surrounded by three oscilloscopes. The tests have shown that laboratory instruments emit electromagnetic waves over a large frequency range from 50 Hz to 200 kHz. The intensity of the electromagnetic field around the tested devices is within the normal range, and is maximum value 5088 V/m (electric component) and 1759 nT (magnetic component).

Keywords: electromagnetic field, electronics laboratory, oscilloscope, electronic education


Name: 036 ETI_No_3_29_Laboratorium elektroniki
Size: 466 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

KONRAD GAUDA
ORCID: 0000-0002-7300-6978, doktor, Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie, Wydział Transportu i Informatyki, Polska


Streszczenie

W artykule poruszone są zagadnienia związane z miejscem i rolą architektury komputerów w procesie kształcenia informatycznego studentów. W dalszej części ukazane są przykładowe możliwości wykorzystywania aplikacji Digital Works w zakresie projektowania, budowy i symulacji cyfrowych układów sekwencyjnych.

Słowa kluczowe: architektura komputerów, proces kształcenia, informatyka, Digital Works

 

Abstract

The article discusses the place and role of computer architecture in the process of IT education of students. In addition, examples of the possibilities of using Digital Works applications in the field of design, construction and simulation of digital sequential circuits are shown.

Keywords: computer architecture, education process, computer science, Digital Works application


Name: 037 ETI_No_3_29_Digital Works
Size: 345 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

PIOTR KRZEMIŃSKI
Inżynier, Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Matematyczno-Przyrodniczy, Centrum Dydaktyczno- -Naukowe Mikroelektroniki i Nanotechnologii, Polska 

PIOTR PRACH
Inżynier, Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Matematyczno-Przyrodniczy, Centrum Dydaktyczno- -Naukowe Mikroelektroniki i Nanotechnologii, Polska 

KAROLINA JEDZINIAK
Magister inżynier, Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Matematyczno-Przyrodniczy, Centrum Dydaktyczno-Naukowe Mikroelektroniki i Nanotechnologii, Polska 

KLAUDIA KILMAN
Student, Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Pedagogiczny, Polska


Streszczenie

W artykule omówiono wyniki obrazowania struktury skrzydła motyla wraz z wymiarowaniem jego struktury w skali mikrometrycznej na skaningowym mikroskopie elektronowym.

Słowa kluczowe: skaningowy mikroskop elektronowy, wymiarowanie struktur mikrometrycznych

  
Abstract

The article presents results of butterfly wing structure imaging complete with measuring dimensions of said structures on scanning electron microscope.

Keywords: scanning electron microscope, dimensioning of micrometric, structures


Name: 038 ETI_No_3_29_Badanie struktury
Size: 416 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

WOJCIECH ŻYŁKA
ORCID: 0000-0001-8896-3335, doktor inżynier, Uniwersytet Rzeszowski, Uniwersyteckie Centrum Dydaktyczne, Mikroelektroniki i Nanotechnologii, Polska  

PIOTR PRACH
Inżynier, Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Matematyczno-Przyrodniczy, Katedra Mechatroniki i Automatyki, Polska

WIKTOR MAZIARZ
Student, Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Matematyczno-Przyrodniczy, Katedra Mechatroniki i Automatyki, Polska


Streszczenie

W artykule omówiono zagadnienia dotyczące badań ogniw fotowoltaicznych oraz wpływu natężenia światła oraz temperatury otoczenia na generowane napięcie i natężenie z fotoogniw. W badaniu wykorzystano komercyjne ogniwo fotowoltaiczne i innowacyjną fotowoltaiczną szybę zespoloną.

Słowa kluczowe: badanie fotoogniw, fotowoltaika, laboratorium fotoniki

 
Abstract

The article discusses issues related to photovoltaic cell research and the influence of various factors such as light intensity and ambient temperature on generated voltage and photovoltaic current. During the research traditional and the innovative photovoltaic cell has been used.

Keywords: photovoltaic research, photovoltaics, photonics laboratory 


Name: 039 ETI_No_3_29_Fotowoltaika w kształceniu
Size: 532 KB
Format: PDF
License: CC BY-SA 4. 0

Name: 040 ETI_No_3_29_full text
Size: 3,70 MB
Format: PDF 
License: CC BY-SA 4. 0